|
تاملي در سخنرانی و مداحی ايام محرم
|
مداحي را نبايد يک شغل دانست که اگر به يک شغل تبديل شود و حتي سخنراني هم به صورت شغل درآيد آفاتي در پي خواهد داشت. نخستين آفت آن تنزل وجهه فرهنگي و آموزشي و دورشدن از هدف سخنراني و مداحي است! |
|
تاریخ انتشار:
۰۸:۵۷ ۱۳۸۸/۹/۲۹ |
کد خبر:
19860 |
منبع: ابتکار |
نسخه چاپی
 |
|
باز اين چه شورش است که در خلق عالم است / باز اين چه
نوحه و چه عزا و چه ماتم است.
بار ديگر ماه محرم آمد و يک سال سپري شد تا دوباره تکيه هاي عزاداري حضرت امام حسين
عليه السلام برپا شود و انبوهي از عاشقان اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام در اين
مراسم حضور يابند و ابراز ارادت نمايند.مجالس سوگواري سيدالشهدا» عليه السلام
معمولا از دو بخش عمده تشکيل مي شود.
سخنراني خطيب و مداحي مداح. اگر با من هم عقيده باشيد که هدف از برگزاري اينگونه
مجالس ضمن ابراز ارادت به ساحت مقدس ائمه اطهار عليهم السلام دستيابي به معرفت و
سيري عميق در اهداف آنان است سهم عمده اي را براي خطيب اين مراسم قائل مي
شويد.البته هر فردي که در اين مراسم شرکت مي کند لزوما به ميزان ديگري از اين درياي
بيکران بهره مند نمي شود و چه بسا بعضي هم صرفا اسير ظواهر و تعداد شاخه هاي علم و
بزرگي کتل و پرچم شده و از معرفت محروم مي مانند.
معرفت بار گراني است به هر کس ندهند / پر طاووس که زيباست به کرکس ندهند
يکي از نکاتي که در اين زمينه مهم به نظر مي رسد محتواي سخنراني ها است. در برخي
مراسم و طي ده شب سخنران معززي يک جمله از يک حديث شريف را انتخاب مي کند و آن را
تفسير مي کند. بعضي هم به داستان گويي و تعريف انواع و اقسام خواب ها مي پردازند.
عده اي آنقدر حاشيه مي روند که از اصل مطلب باز مي مانند و بعضي هم آنچنان پربار و
مفيد و در عين حال هنرمندانه و با بهره مندي از فن خطابه و مخاطب شناسي سخن مي
گويند که مردم را مشتاقانه پاي منبر خويش نگه مي دارند.پرواضح است که آرزويمان زياد
شدن روز به روز مجالسي است که سخنران آنها از دسته آخر باشد.
بخاطر دارم در مراسمي سال گذشته پيرمردي که کنارم نشسته بود از من پرسيد اين تاسوعا
که مي گويند يعني چه؟ فرد ديگري هم دو سال قبل از من پرسيد مگر حضرت ابالفضل عليه
السلام در روز تاسوعا شهيد نشده اند؟! به ايشان فلسفه نامگذاري تاسوعا را توضيح
دادم و همچنين عرض کردم که قمر بني هاشم عليه السلام در روز عاشورا به شهادت رسيده
اند. از اين دست سوالات در بين شرکت کنندگان در مراسم بسيار است.اين سوالات و نظاير
آن وظيفه خطيب اينگونه مراسم را سنگين تر مي کند.
شايسته است سخنرانان مراسم مختلف در ماه محرم ضمن تبيين اهداف قيام امام حسين عليه
السلام و ذکر مصايبي که بر ايشان و اولاد و ياران باوفايشان گذشت تمام هنر خود را
بکار گيرند و منبر را يک آموزشگاه بدانند.در صورتي که زمان مراسم به نفع سخنران
تغيير يابد و سخنران مراسم هم از اين زمان به بهترين وجه براي روشنگري و آموزش
مفاهيم اصيل به مردم استفاده کند منفعت بيشتري نصيب مردم مي شود. گاهي هم سخنرانان
با بکاربردن واژه هاي عربي و جملات طولاني به زبان عربي بدون توضيح ترجمه فارسي آن
وقت مراسم را سپري و مردم را خسته مي کنند که لازم است تا حد ممکن از اين کار پرهيز
نمايند.
آنچه مردم معمولا و البته نه در همه مجالس نظاره مي کنند و جنبه خوبي ندارد آن است
که با پايان سخنراني، سخنران از منبر پايين آمده و با همراهي چند نفر از در خارج مي
شود و مداح با چند نفر همراه از در وارد مي شود و انگار شيفت عوض شده است! اين
رفتار در ذهن مردم اين تلقي را بوجود مي آورد که نه مداح، سخنران را قبول دارد که
پاي منبر وي بنشيند و نه سخنران مداح را! اميد که چنين اتفاقي را کمتر شاهد
باشيم.مداحي هم از جمله بهترين و پرارج ترين اعمال است. ذکر مصايب ائمه اطهار عليهم
السلام با توجه به اسناد معتبر و روايات متقن اجر زيادي به همراه دارد و يقينا سبب
رستگاري در روز قيامت خواهد شد.
مداحي را نبايد يک شغل دانست که اگر به يک شغل تبديل شود و حتي سخنراني هم به صورت
شغل درآيد آفاتي در پي خواهد داشت. نخستين آفت آن تنزل وجهه فرهنگي و آموزشي و
دورشدن از هدف سخنراني و مداحي است!هر سال با فرارسيدن ماه محرم دغدغه اصحاب فقه و
دين درباره اشعار و روايات مورد استفاده در مداحي هم تازه مي شود.
شايسته است مداحان عزيز به چند نکته مهم توجه نمايند.
1- مداحي
افتخار بزرگي است که بايد آن را قدر دانست. ثواب و پاداشي که در روايات متقن به
مداحان وعده داده شده حقيقتا موجب غبطه سايرين است. لذا اين جايگاه بسيار بزرگ و
بالا است و نبايد آن را دست کم گرفت.
2- يکي از
آفات مهم و خطرناک مداحي آن است که ناخواسته و خداي ناکرده سبب وهن اهل بيت عليهم
السلام شويم. بايد توجه کرد که در مکالمات روزمره با اشخاص مختلف بسياري از القاب و
عناوين را بکار نمي بريم و خيلي مواقع هم از بکاربردن آنها در مورد شخصيت هاي سياسي
يا اجتماعي کشورمان پرهيز مي کنيم. حال اگر اين القاب را با توجيه ذکر مصيبت به
ائمه اطهار عليهم السلام نسبت دهيم به خطا رفته ايم. شايسته است در ذکر نام حماسه
سازان دشت کربلا رعايت احترام را واجب بدانيم و از بکار بردن عناويني که موجب وهن
آنان است جدا پرهيز نماييم.
3- غلو و
اغراق هم از جمله ديگر آفات است. فراموش نکنيم که بالا بردن غلوگونه مقام ائمه
اطهار عليهم السلام -که صدالبته در جاي خود مقامي رفيع دارند -و همسان دانستن اين
مقام با عرش الهي و يا همرديف قرار دادن شان و منزلت و جايگاه معصومين عليهم السلام
و امام معصوم با حضرت عباس عليهم السلام يا زينب کبري سلام الله عليها کاري اشتباه
است.
4- استفاده
از نواهايي که به ذهن مخاطب، آهنگ خاصي را متبادر مي سازد از جمله ديگر مسائلي است
که بايد براي حفظ حرمت ساحت اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام از آن پرهيز شود.
5-
نقل داستانهاي فاقد سند متقن تاريخي يا روايي و لزوم
مطالعه عميق مداحان عزيز هم شايسته است مورد توجه قرار گيرد.
يادم هست در مراسم اربعين چند سال قبل يکي از مداحان پا به سن گذاشته و قديمي مشهور
بازار تهران هنگامي که صداي اذان بلند شد، وقتي که متوجه بهم خوردن دسته عزاداري و
قصد برخي مردم براي اقامه نماز شد گفت: (نماز را هميشه مي شود خواند ولي اربعين يک
روز در سال است!). گرچه در ميان هر قشر چه خطيب و چه مداح مانند همه اقشار ديگر
جامعه، افرادي دچار خطا مي شوند، اميد که هيچگاه شاهد چنين اشتباهاتي نباشيم و
يادمان باشد پيام بزرگ عاشورا به همه قرون و اعصار، امر به معروف و نهي از منکر و
جلوه درخشان آن يعني نماز است.
اميرمومنان و مولاي متقيان در کارزار جنگ آسمان را مي نگريست و وقتي از ايشان سبب
اين کار سوال شد فرمود: مواظبم وقت نماز نگذرد. خلف صالح و فرزند معصومش حسين بن
علي عليهما السلام هم اين پيام را با اقامه نماز ظهر عاشورا به بشريت ابلاغ نمود.
لذا شايسته است با پيروي از ايشان به فکر حفظ ستون دين باشيم.در پايان هم نکته مهمي
را با هم مرور مي کنيم و آن اينکه اگر مراسم عزاداري سبب مزاحمت براي مردم باشد کار
شايسته اي صورت نگرفته است.
راه افتادن دسته هاي عزاداري در خيابان گرچه موجب تبليغ شعائر ديني است اما بايد
توجه داشت که با صداي آن نبايد موجب مزاحمت براي ديگران شد و يا سبب ايجاد ترافيک
سنگين گشت. قرباني کردن دام جلوي دسته عزاداري هم ضمن يادآوري مخاطرات شديد بهداشتي
براي هموطنان عزيز سبب مزاحمت و امري ناپسند است که اميدواريم اين امر تنها در
مراکز معتبر و مجاز عرضه بهداشتي دام زنده و زير نظر سازمان دامپزشکي کشور انجام
شود.
با آرزوي قبولي ابراز ارادت همه عاشقان حضرات معصومين عليهم السلام بويژه سرور
شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين عليهم السلام.سلام خدا بر امام حسين. سلام خدا بر
امام سجاد. سلام خدا بر فرزندان امام حسين. سلام خدا بر ياران و اصحاب باوفاي امام
حسين و لعنت خدا بر ظالمين و قاتلين ايشان.
نظرات بینندگان:
>>> اين آفتي كه اشاره كرديدساليان سال است دامن جامعه راگرفته ونه تنهابصورت شغل بلكه شغلي پردرآمدكه بادرآمدهيچ شغلي قابل رقابت نيست درآمده است وبعضی آقايان دركمال وقاحت چانه زني وكسب مبالغ بالاترهم مي نمايندومي بايستي ازقبل نوبت بگيري.
اي كاش لااقل درقبال دريافت اين مبالغ هنگفت قدري مطالعه وسوادبياموزندوازبيان حرفهاي بي محتوي وگمراه كننده خودداري نمايند.ازطرفي هيچ كنترلي براي ورودبه اين صنف وجودنارد.كافي است ازآوازوصوت نسبتاخوبي برخورداروباپررويي وحفظ چندمتن گوچه بازاري واردعرصه شوي.
>>> متاسفانه كه الان فراتر از يك شغل محسوب مي شود و مداحان مانند فوتباليستها و هنرپيشگان سينما داراي قراردادهاي نجومي هستند وليكن با اين تفاوت كه مبالغ دريافتي جايي ثبت و مستند نمي گردد
>>> باسلامو عرض ادب بسیار مطالب خوبی را اشاره فرمودید واقعا" باید مراسمات بیشتر به سمت سخنرانی اما هدفمند بطوری که هم جنبه آموزشی داشته وخسته کننده هم نباشد تا نسل جوان را از حالت ظواهر. بیشتر بسمت واقعیات هدایت کند و وقتی هدف از قیام امام حسین (ع) جا افتاد خیلی از مسائل دیگر خود بخود حل خواهد شد
رضا بابزن
یزد _ رباط پشت بادام
مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است
| 
